Hải Quan Phân Luồng Tờ Khai Dựa Trên Những Tiêu Chí Nào?

Khi thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu, doanh nghiệp thường quan tâm tờ khai của mình sẽ được phân luồng xanh, luồng vàng hay luồng đỏ. Kết quả phân luồng ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa và thời gian thông quan.

Tuy nhiên, phân luồng tờ khai không đơn giản dựa trên một yếu tố riêng lẻ như giá trị hàng, loại hình doanh nghiệp hay mã HS. Cơ quan Hải quan áp dụng quản lý rủi ro, sử dụng thông tin và dữ liệu để đánh giá mức độ rủi ro, mức độ tuân thủ và lựa chọn biện pháp kiểm tra phù hợp.

Vậy Hải quan phân luồng tờ khai dựa trên những tiêu chí nào? Doanh nghiệp cần lưu ý gì để hạn chế rủi ro trong quá trình thông quan?

Phân Luồng Tờ Khai Hải Quan Là Gì?

Phân luồng tờ khai là quá trình hệ thống nghiệp vụ Hải quan xác định mức độ kiểm tra phù hợp đối với một tờ khai xuất nhập khẩu dựa trên cơ chế quản lý rủi ro. Thông thường, doanh nghiệp sẽ gặp ba hình thức chính:

• Luồng xanh: Tờ khai được chấp nhận và hàng hóa có thể được thông quan hoặc giải phóng hàng theo điều kiện áp dụng.
• Luồng vàng: Hải quan thực hiện kiểm tra hồ sơ, chứng từ trước khi quyết định thông quan hàng hóa.
• Luồng đỏ: Ngoài kiểm tra hồ sơ, hàng hóa còn có thể phải kiểm tra thực tế theo quyết định kiểm tra.

Do đó, luồng đỏ không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn có sai phạm. Đây là một biện pháp kiểm soát rủi ro được áp dụng trong hệ thống quản lý hải quan.

Hải Quan Phân Luồng Tờ Khai Dựa Trên Những Tiêu Chí Nào?

1. Mức Độ Tuân Thủ Pháp Luật Của Doanh Nghiệp

Đây là một trong những yếu tố trong cơ chế quản lý rủi ro. Cơ quan Hải quan có thể đánh giá quá trình tuân thủ pháp luật của người khai hải quan dựa trên thông tin và dữ liệu nghiệp vụ. 

Luật Hải quan quy định quản lý rủi ro bao gồm việc xây dựng tiêu chí, đánh giá tuân thủ, phân loại mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Vì vậy, doanh nghiệp nên duy trì:

• Khai báo chính xác.
• Chứng từ thống nhất.
• Nộp thuế đúng quy định.
• Tuân thủ chính sách hàng hóa.
• Phối hợp đầy đủ khi Hải quan yêu cầu kiểm tra.

2. Thông Tin Và Lịch Sử Xuất Nhập Khẩu

Hệ thống quản lý rủi ro có thể sử dụng dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu để phục vụ việc đánh giá. Các thông tin liên quan đến doanh nghiệp, hàng hóa và quá trình thực hiện thủ tục hải quan có thể được tổng hợp, phân tích nhằm nhận diện nguy cơ không tuân thủ.

Điều này cũng giải thích vì sao một doanh nghiệp có lịch sử hoạt động ổn định và tuân thủ tốt có thể được đánh giá khác với doanh nghiệp thường xuyên phát sinh vấn đề.

3. Đặc Điểm Của Hàng Hóa

Đặc điểm hàng hóa cũng là một yếu tố cần được xem xét trong quản lý rủi ro. Ví dụ, các nhóm hàng có yêu cầu quản lý đặc biệt hoặc có nguy cơ vi phạm cao có thể được cơ quan Hải quan chú ý hơn.

Doanh nghiệp cần xác định chính xác: Tên hàng, Thành phần, Công dụng, Chủng loại, Model, Xuất xứ, Mã HS,.... Việc mô tả hàng hóa càng rõ ràng và nhất quán càng giúp giảm nguy cơ phát sinh vấn đề trong quá trình kiểm tra.

4. Mã HS Và Chính Sách Quản Lý Hàng Hóa

Mã HS không chỉ liên quan đến thuế mà còn có thể liên quan đến chính sách quản lý chuyên ngành. Tùy từng mặt hàng, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng các yêu cầu về: Giấy phép, Kiểm tra chất lượng, Kiểm dịch, An toàn thực phẩm, Kiểm tra chuyên ngành,....

Nếu doanh nghiệp khai sai mã HS hoặc mô tả hàng hóa không phù hợp, tờ khai có thể phát sinh yêu cầu kiểm tra hoặc điều chỉnh. Đây cũng là lý do xác định HS Code chính xác ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu.

5. Trị Giá Hải Quan Và Thông Tin Về Giao Dịch

Đối với hàng nhập khẩu, trị giá hải quan là một nội dung quan trọng trong quá trình khai báo và tính thuế. Các thông tin liên quan đến: Giá mua bán, Điều kiện giao hàng, Chi phí vận chuyển, Bảo hiểm, Các khoản điều chỉnh theo quy định,...cần được khai báo phù hợp.

Những trường hợp có dấu hiệu bất thường về trị giá hoặc thông tin giao dịch có thể cần được xem xét, kiểm tra theo cơ chế quản lý rủi ro.

6. Xuất Xứ Hàng Hóa

Xuất xứ có thể ảnh hưởng đến: Thuế suất ưu đãi, Thuế suất ưu đãi đặc biệt, Quy tắc xuất xứ trong FTA, Chính sách quản lý đối với một số mặt hàng,....Do đó, doanh nghiệp cần đảm bảo thông tin xuất xứ trên hồ sơ, chứng từ và tờ khai thống nhất.

Đặc biệt với các lô hàng sử dụng C/O để hưởng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ tính hợp lệ của chứng từ.

7. Loại Hình Xuất Nhập Khẩu

Mỗi loại hình xuất nhập khẩu có mục đích và quy định quản lý khác nhau. Một số loại hình thường gặp gồm:

• Nhập khẩu kinh doanh.
• Xuất khẩu kinh doanh.
• Gia công.
• Sản xuất xuất khẩu.
• Doanh nghiệp chế xuất.
• Nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ dự án.

Việc lựa chọn đúng loại hình và khai báo đúng mục đích sử dụng giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót trong hồ sơ.

8. Kết Quả Kiểm Tra Và Thông Tin Quản Lý Rủi Ro

Phân luồng không chỉ được xem xét tại thời điểm mở một tờ khai riêng lẻ. Cơ quan Hải quan áp dụng hệ thống thông tin nghiệp vụ để tích hợp và xử lý dữ liệu phục vụ quản lý rủi ro.

Kết quả kiểm tra, thông tin vi phạm và dữ liệu liên quan có thể được sử dụng trong quá trình đánh giá rủi ro. Một công văn của Cục Hải quan TP.HCM cũng nêu rõ việc phân luồng được thực hiện dựa trên cơ chế quản lý rủi ro và đánh giá tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

9. Các Dấu Hiệu Rủi Ro Trong Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu

Cơ chế quản lý rủi ro nhằm nhận diện các nguy cơ không tuân thủ pháp luật hải quan. Các dấu hiệu bất thường có thể liên quan đến:

• Khai báo không thống nhất.
• Sai lệch giữa hồ sơ và hàng thực tế.
• Mô tả hàng hóa không rõ ràng.
• Khai báo trị giá có vấn đề.
• Sai xuất xứ.
• Khai sai mã HS.
• Có lịch sử vi phạm.

Doanh nghiệp cần hiểu rằng không có một danh sách cố định, công khai đầy đủ các tiêu chí khiến một tờ khai chắc chắn vào luồng đỏ. Hệ thống quản lý rủi ro được xây dựng và vận hành dựa trên dữ liệu, tiêu chí nghiệp vụ và mức độ rủi ro.

Luồng Xanh, Luồng Vàng Và Luồng Đỏ Khác Nhau Thế Nào?

Doanh nghiệp không nên hiểu rằng luồng xanh luôn đồng nghĩa với không kiểm tra hoặc luồng đỏ đồng nghĩa với doanh nghiệp vi phạm. Mức độ kiểm tra được quyết định dựa trên cơ chế quản lý rủi ro và quy định áp dụng cho từng trường hợp.

Làm Gì Để Hạn Chế Rủi Ro Khi Khai Báo Hải Quan?

Doanh nghiệp có thể chủ động nâng cao mức độ tuân thủ bằng cách:

• Chuẩn Hóa Hồ Sơ: Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading, C/O, Hợp đồng, Tờ khai hải quan.
• Kiểm Tra Mã HS: Không nên lựa chọn mã HS chỉ dựa trên tên thương mại hoặc mã do nhà cung cấp nước ngoài cung cấp.
• Khai Đúng Trị Giá: Cần kiểm tra các khoản chi phí và điều kiện giao hàng liên quan để đảm bảo trị giá khai báo phù hợp.
• Cập Nhật Chính Sách: Thuế, Mã HS, Xuất xứ, Giấy phép, Kiểm tra chuyên ngành.
• Lưu Trữ Hồ Sơ Đầy Đủ: Theo Luật Hải quan, người khai hải quan có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ đối với hàng được thông quan trong 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Doanh Nghiệp Có Thể Chủ Động Chọn Luồng Tờ Khai Không?

Không. Doanh nghiệp không thể tự lựa chọn luồng xanh, vàng hay đỏ. Kết quả phân luồng được thực hiện thông qua hệ thống nghiệp vụ của cơ quan Hải quan trên cơ sở quản lý rủi ro.

Điều doanh nghiệp có thể chủ động là nâng cao mức độ tuân thủ, khai báo chính xác, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và hạn chế những sai sót có thể dẫn đến phát sinh kiểm tra.

Kết Luận

Hải quan phân luồng tờ khai dựa trên cơ chế quản lý rủi ro, trong đó có việc thu thập và xử lý thông tin, đánh giá mức độ tuân thủ của người khai hải quan, đặc điểm hàng hóa và các yếu tố liên quan đến nguy cơ không tuân thủ.

Doanh nghiệp không thể biết hoặc kiểm soát toàn bộ tiêu chí nghiệp vụ mà hệ thống sử dụng để phân luồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể giảm rủi ro bằng xây dựng quy trình khai báo chính xác, kiểm soát HS Code, trị giá, xuất xứ, chứng từ, tuân thủ đầy đủ quy định hải quan.

Một quy trình khai báo chuyên nghiệp không chỉ giúp hạn chế khả năng phát sinh kiểm tra mà còn góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định. Hãy liên hệ ngay với Embassy Freight qua số Hotline: 0936911656 để được tư vấn và báo giá sớm nhất nhé!

Cần báo giá vận chuyển?

Embassy Freight hỗ trợ vận tải biển, hàng không, khai báo hải quan trọn gói. Nhận báo giá miễn phí hoặc xem dịch vụ của chúng tôi.