Hàng Hóa Không Có C/O Có Được Nhập Khẩu Không?

Hàng hóa không có C/O có được nhập khẩu không? Đây là câu hỏi thường gặp khi nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài về Việt Nam, đặc biệt trong trường hợp nhà cung cấp không cung cấp được Certificate of Origin (C/O) hoặc chưa nhận được C/O tại thời điểm làm thủ tục.

C/O – Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa – là chứng từ dùng để chứng minh xuất xứ của hàng hóa và có vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). 

Tuy nhiên, không phải mọi lô hàng nhập khẩu đều bắt buộc phải có C/O mới được thông quan. Điểm quan trọng là doanh nghiệp cần phân biệt giữa điều kiện để nhập khẩu hàng hóa và điều kiện để được hưởng thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt. 

C/O Là Gì?

C/O là viết tắt của Certificate of Origin, được hiểu là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Chứng từ này thể hiện hàng hóa được sản xuất hoặc có xuất xứ từ một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định theo quy tắc xuất xứ được áp dụng. C/O có thể được sử dụng để:

• Chứng minh xuất xứ hàng hóa.
• Xác định điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan.
• Áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo FTA.
• Phục vụ việc kiểm tra xuất xứ hàng hóa.
• Đáp ứng yêu cầu quản lý đối với một số trường hợp cụ thể.

Hiện nay, quy định về xuất xứ hàng hóa tại Việt Nam được điều chỉnh bởi hệ thống văn bản pháp luật và các quy định riêng theo từng FTA. Bộ Công Thương cũng đã cập nhật các quy định về cấp C/O và tự chứng nhận xuất xứ. 

Trong đó Thông tư 40/2025/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 đối với việc cấp C/O và chấp thuận tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu.

Hàng Hóa Không Có C/O Có Được Nhập Khẩu Không?

Không phải mọi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đều bắt buộc phải có C/O mới được nhập khẩu. C/O chủ yếu liên quan đến việc xác định xuất xứ và áp dụng chính sách thuế quan, đặc biệt là thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các FTA.

Do đó khi nhập khẩu một lô hàng nhưng không có C/O, cần xem xét ít nhất hai vấn đề:

• Thứ nhất: Mặt hàng đó có thuộc trường hợp bắt buộc phải xuất trình chứng từ xuất xứ theo quy định hay không?
• Thứ hai: Doanh nghiệp có muốn sử dụng C/O để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt hay không?

Nếu hàng hóa không thuộc trường hợp bắt buộc phải có chứng từ xuất xứ để nhập khẩu và doanh nghiệp không yêu cầu hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA, việc không có C/O không đồng nghĩa với việc hàng hóa chắc chắn không được thông quan.

Không Có C/O Có Được Hưởng Thuế Ưu Đãi Không?

Đây mới là vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Trong trường hợp muốn áp dụng thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo một FTA, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và điều kiện về chứng từ chứng nhận xuất xứ theo hiệp định và quy định liên quan.

Bộ Công Thương cho biết nhà xuất khẩu cần chứng minh hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ thông qua C/O hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế quan trong FTA. 

• Do đó: Không có C/O không đồng nghĩa với không được nhập khẩu.
• Nhưng: Không có chứng từ chứng nhận xuất xứ phù hợp có thể khiến doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện để hưởng mức thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA.

Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

C/O Có Ảnh Hưởng Đến Thuế Nhập Khẩu Như Thế Nào?

Khi nhập khẩu hàng hóa, doanh nghiệp có thể phải xem xét các mức thuế khác nhau tùy theo xuất xứ, biểu thuế và điều kiện áp dụng. Có thể hình dung đơn giản:

Không có C/O → không nhất thiết không được nhập khẩu → nhưng có thể không đủ điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Nếu hàng hóa: Đáp ứng quy tắc xuất xứ, Có chứng từ chứng nhận xuất xứ hợp lệ, Đáp ứng các điều kiện khác của FTA,...thì doanh nghiệp có thể được xem xét hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo hiệp định tương ứng.

Ngược lại, nếu không có chứng từ xuất xứ phù hợp, doanh nghiệp có thể không đủ cơ sở để áp dụng mức thuế ưu đãi đặc biệt đó.

Có Phải C/O Nào Cũng Giống Nhau?

Không tùy theo thị trường và hiệp định thương mại, chứng từ chứng nhận xuất xứ có thể có những mẫu hoặc phương thức chứng nhận khác nhau.

Ngoài C/O do cơ quan có thẩm quyền cấp, một số FTA còn có cơ chế tự chứng nhận xuất xứ trong những trường hợp đáp ứng điều kiện. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra xem “có C/O hay không” mà cần xác định:

• Hàng nhập khẩu từ quốc gia nào?
• Có FTA nào giữa Việt Nam và quốc gia đó?
• Hàng hóa có thuộc phạm vi áp dụng của FTA không?
• Mặt hàng có đáp ứng quy tắc xuất xứ không?
• FTA yêu cầu loại chứng từ xuất xứ nào?
• Chứng từ đó có đáp ứng điều kiện về hình thức, nội dung và thời điểm xuất trình không?

Các quy định về xuất xứ có thể khác nhau giữa từng FTA, vì vậy không nên áp dụng một cách máy móc quy định của hiệp định này cho hiệp định khác. Bộ Công Thương hiện duy trì hệ thống quy định riêng cho các FTA và tiếp tục cập nhật quy định về xuất xứ hàng hóa.

Khi Nào Doanh Nghiệp Có Thể Nhập Khẩu Không Cần C/O?

Trong thực tế, doanh nghiệp có thể gặp nhiều trường hợp mà C/O không phải là điều kiện bắt buộc để thực hiện việc nhập khẩu.

1. Không Yêu Cầu Hưởng Thuế Suất FTA

Nếu doanh nghiệp không sử dụng ưu đãi thuế quan theo một FTA cụ thể và hàng hóa không thuộc trường hợp phải xuất trình chứng từ xuất xứ theo quy định riêng, C/O có thể không phải là chứng từ bắt buộc để hoàn thành thủ tục nhập khẩu.

Doanh nghiệp cần xác định chính sách mặt hàng và hồ sơ hải quan áp dụng cho từng lô hàng thay vì mặc định rằng mọi hàng nhập khẩu đều phải có C/O.

2. Hàng Hóa Không Thuộc Trường Hợp Áp Dụng Ưu Đãi Đặc Biệt

Không phải tất cả hàng hóa nhập khẩu đều thuộc phạm vi hưởng ưu đãi thuế quan từ FTA. Nếu hàng hóa không đáp ứng phạm vi hoặc điều kiện của một FTA cụ thể thì C/O của FTA đó cũng không tự động mang lại ưu đãi thuế.

3. Có Cơ Chế Chứng Nhận Xuất Xứ Khác

Một số hiệp định cho phép sử dụng chứng từ tự chứng nhận xuất xứ thay cho C/O theo mẫu truyền thống, nếu doanh nghiệp và hàng đáp ứng điều kiện của hiệp định. Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra đúng quy định áp dụng thay vì chỉ hỏi nhà cung cấp về “C/O bản giấy”.

Khi Nào C/O Đặc Biệt Quan Trọng?

Khi Muốn Hưởng Thuế Suất Ưu Đãi Đặc Biệt

Đây là trường hợp phổ biến nhất. Nếu mức thuế theo FTA thấp hơn mức thuế thông thường hoặc ưu đãi thông thường, C/O hoặc chứng từ chứng nhận xuất xứ phù hợp có thể giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí thuế.

Khi Hàng Hóa Có Yêu Cầu Kiểm Soát Xuất Xứ

Xuất xứ hàng hóa có ý nghĩa quan trọng trong quản lý thương mại quốc tế. Bộ Công Thương đánh giá xuất xứ là cơ sở để áp dụng nhiều công cụ chính sách thương mại đối với hàng XNK. Vì vậy, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến xuất xứ đối với các nhóm hàng có chính sách quản lý liên quan.

Không Có C/O Có Bị Hải Quan Giữ Hàng Không?

Không thể khẳng định rằng cứ không có C/O là hàng sẽ bị giữ. Việc kiểm tra và xử lý hồ sơ phụ thuộc vào:

• Chính sách mặt hàng.
• Loại hình nhập khẩu.
• Xuất xứ hàng hóa.
• Mã HS.
• Điều kiện hưởng ưu đãi thuế.
• Hồ sơ doanh nghiệp.
• Các yêu cầu quản lý chuyên ngành.
• Quy định cụ thể áp dụng cho từng lô hàng.

Nếu C/O chỉ được sử dụng để chứng minh điều kiện hưởng thuế ưu đãi đặc biệt, việc không có C/O có thể chủ yếu ảnh hưởng đến mức thuế được áp dụng, chứ không đồng nghĩa hàng hóa bị cấm nhập khẩu.

Tuy nhiên, nếu chứng từ xuất xứ là một phần điều kiện quản lý bắt buộc đối với trường hợp cụ thể, doanh nghiệp cần hoàn thiện chứng từ theo đúng quy định trước khi thực hiện thủ tục.

Không Có C/O Có Được Ghi Xuất Xứ Hàng Hóa Không?

Doanh nghiệp cần phân biệt C/O với thông tin xuất xứ của hàng hóa. C/O là một loại chứng từ dùng để chứng nhận xuất xứ trong những trường hợp áp dụng. Trong khi đó, xuất xứ hàng hóa còn liên quan đến việc khai báo và ghi nhãn hàng hóa theo quy định.

Bộ Công Thương lưu ý tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu phải tự xác định và ghi xuất xứ một cách trung thực, chính xác, phù hợp với quy định pháp luật. Vì vậy, không có C/O không có nghĩa doanh nghiệp được bỏ qua việc xác định xuất xứ hàng hóa.

Doanh Nghiệp Cần Làm Gì Khi Nhà Cung Cấp Không Có C/O?

Khi nhà cung cấp thông báo không thể cung cấp C/O, doanh nghiệp không nên vội kết luận rằng lô hàng không thể nhập khẩu. Nên kiểm tra lần lượt:

Bước 1: Xác Định Mã HS

Mã HS là cơ sở quan trọng để kiểm tra chính sách mặt hàng và biểu thuế.

Bước 2: Xác Định Nước Xuất Xứ

Cần xác định hàng hóa thực sự có xuất xứ từ đâu, không chỉ dựa vào nơi hàng được vận chuyển đi.

Bước 3: Kiểm Tra FTA

Xác định Việt Nam có FTA với quốc gia hoặc khu vực xuất xứ của hàng hóa hay không.

Bước 4: Kiểm Tra Điều Kiện Hưởng Ưu Đãi

Nếu doanh nghiệp muốn hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, cần kiểm tra quy tắc xuất xứ và chứng từ chứng nhận xuất xứ tương ứng.

Bước 5: Kiểm Tra Khả Năng Sử Dụng Chứng Từ Thay Thế

Một số trường hợp có thể áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hoặc hình thức chứng từ khác theo FTA.

Bước 6: Tính Toán Lại Chi Phí

Nếu không có chứng từ phù hợp để hưởng ưu đãi, doanh nghiệp cần tính toán mức thuế có thể áp dụng để xác định chính xác chi phí nhập khẩu.

Những Rủi Ro Khi Không Kiểm Tra C/O Từ Đầu

• Phát Sinh Thuế Cao Hơn Dự Kiến: Đây là rủi ro thường gặp nhất. Nếu doanh nghiệp dự toán chi phí dựa trên thuế suất FTA nhưng cuối cùng không đủ điều kiện hưởng ưu đãi, tổng chi phí nhập khẩu có thể tăng đáng kể.
• Chậm Thông Quan Do Bổ Sung Hồ Sơ: Nếu hồ sơ xuất xứ có liên quan đến chính sách quản lý hoặc quyền hưởng ưu đãi, việc thiếu chứng từ có thể khiến doanh nghiệp phải bổ sung, giải trình hoặc điều chỉnh hồ sơ.
• Không Được Hưởng Thuế Suất Ưu Đãi Đặc Biệt: C/O không phải lúc nào cũng là điều kiện để hàng hóa được nhập khẩu, nhưng có thể là chứng từ quan trọng để doanh nghiệp chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA.

5 Lưu Ý Quan Trọng Khi Nhập Khẩu Hàng Không Có C/O

• Không mặc định C/O là chứng từ bắt buộc cho mọi lô hàng.
• Không mặc định không có C/O là không được nhập khẩu.
• Phải phân biệt thủ tục nhập khẩu với điều kiện hưởng thuế FTA.
• Kiểm tra quy tắc xuất xứ theo đúng FTA áp dụng.
• Xác định trước mức thuế có thể áp dụng nếu không có chứng từ chứng nhận xuất xứ phù hợp.

Việc kiểm tra từ trước khi ký hợp đồng sẽ giúp doanh nghiệp tránh tình trạng hàng đã lên tàu nhưng mới phát hiện không đủ điều kiện hưởng mức thuế ưu đãi dự kiến.

Vai Trò Của Đơn Vị Logistics Khi Xử Lý Hàng Không Có C/O

Đối với những lô hàng có yêu cầu phức tạp về xuất xứ và thuế quan, doanh nghiệp nên trao đổi với đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan ngay từ giai đoạn chuẩn bị nhập khẩu. Đơn vị có kinh nghiệm có thể hỗ trợ doanh nghiệp:

• Kiểm tra mã HS.
• Xác định biểu thuế áp dụng.
• Kiểm tra chính sách mặt hàng.
• Kiểm tra điều kiện hưởng thuế FTA.
• Rà soát chứng từ xuất xứ.
• Kiểm tra tính thống nhất giữa Invoice, Packing List, vận đơn và hồ sơ liên quan.
• Tư vấn phương án xử lý khi nhà cung cấp chưa cung cấp C/O.
• Hỗ trợ khai báo và làm thủ tục hải quan.

Đặc biệt, với những lô hàng có giá trị lớn, việc kiểm tra C/O và điều kiện ưu đãi trước khi hàng được vận chuyển sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về ngân sách và kế hoạch thông quan.

Kết Luận

Vậy hàng hóa không có C/O có được nhập khẩu không? Câu trả lời là có thể được, bởi C/O không phải lúc nào cũng là điều kiện bắt buộc để nhập khẩu mọi loại hàng hóa vào Việt Nam.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng không có C/O hoặc chứng từ chứng nhận xuất xứ có thể ảnh hưởng đến thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo FTA. Chứng từ xuất xứ là cơ sở quan trọng để chứng minh hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ khi doanh nghiệp yêu cầu hưởng ưu đãi thuế quan.

Do đó, trước mỗi lô hàng, doanh nghiệp nên kiểm tra đồng thời HS Code – xuất xứ – FTA – quy tắc xuất xứ – chứng từ chứng nhận xuất xứ – thuế suất. Việc chuẩn bị từ sớm không chỉ hạn chế rủi ro về thuế mà còn tránh phát sinh chi phí, chậm trễ trong quá trình thông quan.

Cần báo giá vận chuyển?

Embassy Freight hỗ trợ vận tải biển, hàng không, khai báo hải quan trọn gói. Nhận báo giá miễn phí hoặc xem dịch vụ của chúng tôi.